Winter

Er komt dit jaar vast een koude winter
woorden vol haat bevriezen de rede
giftige gesprekken bedreigen de vrede
en je gaat je afvragen wie begint er

dit keer van woorden daden te maken
het nepnieuws is al bijna onze leidraad
we brullen van het lachen om het kwaad
door al die informatie gaan hersentjes kraken

het verleden is een rechter die we laten wraken
de toekomst bestaat uit de daden die je nalaat
het eeuwigdurend heden doet ons ronduit braken
we herinneren ons liefde beseffen dan ook prompt

dat onafwendbaar dichtbij ons een eindtijd staat
dat verkiezingen leuk zijn totdat de stemmen staken
dat in het aanzicht van de dood het lachen vergaat
dan wordt het koud o ja de koude winter komt.

Vandaag geboren: The Dutch – Four

De naam The Dutch zal voor altijd verbonden blijven met het nummer ‘This is Welfare’. Ik weet nog exact wanneer ik dat nummer voor het eerst hoorde. Het was 1983, ik was niet ouder dan elf jaar, en op een avond zag ik het jongerenprogramma ‘Je ziet maar’ van Hanneke Kappen. The Dutch deed mee aan de bandcontest, en mocht -in mijn herinnering als tweede van drie bands- maar liefst één hele minuut spelen van hun single ‘This is Welfare’. En dan een week afwachten of ze de meeste stemmen hadden behaald, want dan mochten ze de week erna het nummer in zijn geheel spelen. Het was 1983. Dat stemmen ging nog per post. Het was 1983. Het was de tijd van de Koude Oorlog, van die muur die door Berlijn liep, en van de anti-kernwapendemonstraties, eerst in Amsterdam en een paar jaar later in Den Haag. Het was de tijd van het eerste kabinet Lubbers. Het neoliberalisme deed onherroepelijk zijn intrede in Nederland. Er bestonden nog punks, en kraken mocht nog. Joseph Luns was nog net secretaris-generaal van de NAVO. En ik hoorde dus die ene minuut van ‘This is Welfare’ en die minuut ging de rest van die week niet meer uit mijn hoofd. Met geen mogelijkheid. Dus een week later zat ik weer voor de buis, en bleek ‘This is Welfare’ inderdaad gewonnen te hebben. Eindelijk mocht ik het in zijn geheel horen. Dat intro, dat prachtige intro…

Het nummer daarna terugvinden was een beetje een dingetje, want op Vara’s Verrukkelijke 15 na, werd het nummer nauwelijks op de radio gedraaid. En in de platenwinkels in Vlaardingen was de single niet op voorraad, want ‘This is Welfare’ was niet verder dan de tipparade gekomen.

Maar al gauw had ik via de fonotheek op de Hoogstraat te Vlaardingen meer van The Dutch te pakken. Twee Mini-LP’s (dat formaat bestond toen nog): ‘Working in Los Alamos’ en ‘This is Welfare’. Iets later bleek dat ik via de lokale Plato-vestiging ook zelf aan die platen kon komen, en dus had ik ze redelijk rap in mijn eigen collectie (want cassettebandjes waren toen al geen feest). Het was de tijd dat ik het prettiger vond als de muziek waar ik naar luisterde niet in de hitparade stond. Dat gaf me een -al dan niet misplaatst- gevoel van exclusiviteit.

Twee jaar later verscheen de LP ‘Under The Surface’. De eerste single ‘Another Sunny Day’ werd opgepikt door Frits Spits, die in zijn Avondspits ook aandacht aan de LP besteedde. Met als resultaat dat ook ‘Under the Surface’ een plaats in mijn platenkast kreeg. ‘Another Sunny Day’ werd een bescheiden hit, en The Dutch bracht daarna nog één single uit, ‘Video’. Jaren over gedaan om die single te vinden. En ergens in 1985 of 1986 werd de band een berichtje in Muziekkrant Oor: uit elkaar wegens te weinig optredens, of zoiets. Onder de naam Siobhan deed de band met ‘Songs from The Well’ nog een poging om met zangeres Petra Lugtenburg wel volle zalen te trekken. Vergeefs.

We schrijven inmiddels eind jaren tachtig. De LP lijkt plaats te maken voor de CD. Mijn LP’s van The Dutch worden -waar mogelijk- met enige regelmaat vervangen wegens grijsgedraaid. Pas veel later kan ik ze via de fonotheek van de Nederlandse Publieke Omroep en de onvolprezen website Fonos (helaas ter ziele) op CDR kopen. Toen ik halverwege de jaren negentig zelf in de band Listening Principles (LP) kwam te spelen, was de muziek van The Dutch één van mijn mijn bijdragen aan het muzikale geheugen van LP.

Enfin, typisch gevalletje jeugdsentiment. The Dutch bleef vooralsnog in de jaren tachtig. Hun platen bleef ik eens in de zoveel tijd draaien. Met meer herinneringen bij elke keer dat ik ze luisterde. In 2006 verscheen er zowaar een compilatie op CD van de laatste twee LP’s van The Dutch. Maar dat vond ik maar een liefdeloos in elkaar gepleurd ding: waarom zou je een compilatie van twee platen maken, als je ze allebei in zijn geheel op één CD kunt zetten (nog afgezien van het feit dat mijn favoriete nummers verwijderd waren uit die compilatie).

We schrijven inmiddels 2014. Op het internet gaan geruchten als zou The Dutch weer bij elkaar zijn, en misschien zelfs nieuwe muziek gaan maken. Ik weet nog niet wat ik daarvan moet vinden: bands die na dertig jaar nog bij elkaar komen en nieuwe muziek gaan maken, worden zelden even goed als ze vroeger waren. Toch ga ik eens zoeken, en dan blijken de albums ‘This is Welfare’ en ‘Under the Surface’ met bonusmateriaal op Spotify te staan, en op soundcloud nog een aantal obscure live-opnames van back in the days. (met materiaal dat ik dus niet ken, omdat het nooit een plaat gehaald heeft). .

Waarom vertel ik dit? Ten eerste om te benadrukken dat dit geen objectieve recensie gaat worden. De muziek van The Dutch is een van de soundtracks van mijn leven. Samen met nog veel, heel veel meer muziek, gelukkig wel, maar toch.

‘Four’ heet de vierde plaat van The Dutch, en hij is vandaag geboren. De plaat is bij mij nog aan het groeien. De sfeer van vroeger is zeker gebleven, het instrumentarium uitgebreid, en de teksten gaan net zoals vroeger over het persoonlijke en het poltieke. De stem van zanger Hans Croon is verrassend goed geconserveerd gebleven. Maar qua productie klinkt ‘four’ toch een stuk gelaagder dan zijn voorganger ‘Under the Surface’. Dat is de tijd, vermoed ik. Er is nogal het één en ander veranderd in 30 jaar opnametechnologie.

De plaat opent met ‘Money’, en dat is ook wel meteen The Dutch op zijn meest uptempo. Brighton and Hove opent met het kenmerkende pianogeluid van Bert Croon (inderdaad de broer van). Waar The Dutch op ‘Under the Surface’ strijkers gebruikte, zijn op ‘Four’ blazers te horen. Zoals in ‘Isle of You’, het eerste liefdesliedje van de band, maar nog veel mooier op ‘You Can’t Be Wrong’. Via de single ‘Fine Shields we are’, dat gaat over de tendens dat we tegenwoordig overal weer muren willen bouwen,  gaan we naar één van mijn favorieten van deze plaat: ‘left of Center’. Het nummer heeft een heel fijne baspartij en doet een beetje aan het werk van Joe Jackson, XTC en Peter Hamill denken. ‘Bascally Your Love’ gaat over ouder worden, over alles dat verandert en alles dat hetzelfde blijft. De piano is inmiddels ingeruild voor een Hammond als we aangeland zijn bij ‘Is This Your House’, dat eigenlijk bijna klinkt als vintage Beatles. ‘Copy That Line’ is een grimmige waarschuwing dat internet en privacy slecht samengaan. De tweede single ‘Bye, Ministry Man’ is een poëtisch statement tegen populisme. na een klein uur sluit ‘Four’ af met het prachtige ‘Father’, over jeugdherinneringen, verandering en dood.

Al met al is ‘Four’ van The Dutch een groeibriljant. Ik vind het zonder meer een prachtige plaat geworden -alleen al het feest der herkenning tijdens het luisteren, bewijst dat de band zich dicht bij het geluid van vroeger heeft gehouden-, maar vraag me nog niet of ik hem ook beter vind dan het werk dat ze vroeger maakten. Misschien is dat ook niet relevant. ‘Four’ is er.  Het is een fijne plaat om bij weg te dromen. Het is in ieder geval een waardig opvolger van ‘Under the Surface’ geworden. Wat ik al zei: de plaat groeit bij mij nog.  De plaat groeit net zolang door tot ie briljant wordt. Eénendertig jaar als het moet.

 

Als je ‘Four’ wilt luisteren kan dat hier

Als je ‘Four’ wilt bestellen kan dat hier

En dit is de website van The Dutch

Een ander hart

 

                      In memoriam Derrel Niemeijer ( 02-12-1977 – 13-10-2016) 

 

De woorden ontkenden de dood
het moeilijkst is nog de willekeur
of kun je zomaar zeggen dat de
goeden altijd het eerst gaan als je
dit gevecht wint heb je toch
veel verloren en als je verliest win
je werelden die niet in taal te
beschrijven zijn tenslotte maakt
de dood nabestaanden van hen
die overblijven het kloppen van
jouw hart is zuivere energie
ik verzon graag nieuwe letters
als medicijn kringloopwoorden
die dan de kanker uit jouw lijf
sloopten je hoefde ze alleen
maar uit te spreken de woorden
ontkenden de dood en we
maakten weer harde grappen
lazen onze gedichten voor dronken
en lachten alsof heel ons leven

ik zwijg uit alle onmacht welke
woorden ik ook verzin vandaag
kennen alle woorden de dood
persoonlijk groeten beleefd
maar gaan uit lijfsbehoud hem
uit de weg wat elke religie leert
doodgaan is eigenlijk van vorm
veranderen alsof je dat al niet
heel je leven de wetenschap
zegt dat de klop van jouw
hart de zuiverste energie
is die niet verloren kan gaan
en dus nu jouw hart besloot
te stoppen zou er nu ergens
in het universum op precies
dat moment een ander hart
begonnen zijn met kloppen?

 

Derrel Niemeijer
Derrel Niemeijer

Wantrouwen

Het was maandagochtend
nog geen kwart voor acht
en ze stonden al met hun
ronkende machines voor
mijn raam

met een katerige kop loop
ik naar buiten spreek één
van die mannen aan of ze
alsjeblieft alsjeblieft later
terug willen komen om
teringherrie te maken

ich verstehe nichts Poland
antwoordde de man en
ook zijn collega verstond
me niet maar ze dropen
wel af vreemd genoeg heb
ik geen van hen daarna
nog ooit teruggezien

en nu vraag ik me af
was dit nou Poolse maffia?

Tilburg toverstad

Het ging allemaal in
één beweging een
vrouw slaapwandelde
naar het kantoor van
de gemeente omdat ze
daar geen afspraak had

een man parkeerde zijn
auto in een willekeurige
achtertuin ergens aan de
Berglandweg een vlogger
sprak de politie aan riep
op die rapper voor zijn
bek te slaan het ging
allemaal in een moeite
door politici begonnen
ons te paaien in hun
honger naar stemmen

al die honderdduizenden
feitjes die er niet toe
doen vormen samen
één beweging bijna
niet zichtbaar voor
het ongetraind oog

er zijn geen complotten
dit is Tilburg toverstad
onze toekomst is de
optelsom van elke keuze
die een Tilburger maken
kan wij zijn die beweging
allemaal deze stad is niet
van steen maar van mens en
dat is eigenlijk heel de truc.

Gebed voor de mooiste boom

Brabants Dagblad 26-09-2016
Brabants Dagblad 26-09-2016

Onze Linde
die in de hemel is
jij gaf de stad haar naam
de herinnering aan jou is
ons heilig we offerden je
op voor een fietsenkelder
en ook je nazaten overleefden
in Tilburg niet

onze Linde
die in de hemel is
ik noem je ik vraag je
zie deze levende boom
wil je deze boom zegenen
alsjeblieft in naam
van het bladgroen
de bloemen en de
eeuwige wortels

en wil je hem beschermen
tegen onweer en droogte
bespreek ’t even met God in
den hoge dan komt het wel goed
en er is nog iets waartegen je
de boom beschermen moet

onze Linde die in de hemel is zie
om naar deze boom bescherm hem vooral
tegen mensen eigenlijk tegen onszelf
in onze stadse nieuwe plannen
zijn we vaak een beetje dom
we wijzen eerst de mooiste boom aan
en die hakken we dan om.

 

Geschreven in opdracht van Stichting Stadsbomen Tilburg en Brabants Dagblad voor de verkiezing van de Mooiste Boom van Tilburg, waarvan de uitslag op 25 september 2016 plaatsvond in Grotto.

Zee zonder vissen

Dus ik zag die zwerver
voor de tweede keer en
ik durfde hem niet in z’n
ogen te kijken maakte
mezelf wijs dat hij me
toch niet zag dus vanaf
mijn balkon dook ik in
een zee zonder vissen
die zee is straks hier
Tilburg is dan kust
dus ik liep in een bos
zonder bomen vroeg
me af waar in hemelsnaam
de schaduw was dus ik
rende van kastjes naar
muren terwijl ik wanhopig
een deur zocht dus de
katten op sterk water
bewogen mee in een
onzichtbare sprong
dus de seizoenen ze
verschoven ieder
decennium één maand
naar achter dus in
een ver land kwamen
mannen erachter dat
oorlog voeren toch geen
goed idee was dus we
zeiden crisis van de crisis
naar de crisis om de crisis
want de crisis is de macht
het koninkrijk en de kracht
en de heerlijkheid
tot in eeuwigheid.

Zwerver

Vanochtend stond ik op
als grote grijze zwerver
ik lag buiten het was niet
eens koud ik begreep de stad
en de mensen om mij heen al
heel lang niet meer mijn
eenzaamheid stonk naar
ongewassen kleding ik
werd gemeden op straat
ik zat onderuitgezakt
tegen de gevel van een
Jumbo en probeerde wat
te slapen tot de politie
me kwam manen weg te gaan

en zelfs op het Pater
Poelspleintje was ik
bij de kringloopwinkel
niet welkom het park
was tussen tien en acht
verboden gebied vannacht
sliep ik in als grote grijze
zwerver ik lag buiten bij een
parkeerplaats het was niet
eens koud het was niet eens
erg er gapen kloven in vele
hoofden ik kan net zolang
in en uitademen tot de stad
mij is vergeten en zo zou ik
kunnen overleven.

Boek zoekt mens

Zul je me lezen
ook als ik zeg
dat je niet de
eerste bent met
slechts een inzicht

vul ik je leven
je zegt dat je jezelf
in mij herkent dat al
die ezelsoren jouw
verborgen gebreken
zijn en al die afgeleefde
woorden worden niet
vanzelfsprekend fijn

laat je me liggen neem
je me mee elk afscheid
doet zeker pijn loop
zomaar langs me
vergeet eerlijkheid
al duurt die het
langste wat jij lezer
al dan niet in mij
ziet dat maakt me
nog het bangste

straks lig ik hier
volgend jaar nog
of weer tussen al
die boeken met
bindingsangsten.

 

Geschreven in opdracht van de Stichting Cools ter gelegenheid van Boeken rond het Paleis 2016.

Wat u niet hebt gezien

Dus er was een festival in de stad
en ik ging daarheen het plein een
plek van vrolijkheid verstoren dat
maakt mij niet uit hoeveel levens
er verloren gaan als een boterbloem
in een grote boem een soort
omgekeerde babyboom die de
werkelijkheid laat ontsporen

bleke zon een zucht naar
zacht die golfjes in de lucht
waren toch geen voorbodes van
regen het plein kleurde blank
maar niet helemaal het botste
ook nergens frontaal en juist
dat stond mij zo tegen

er was een festival op een plein
in de stad plek van vrolijkheid
ieder ontspannen in een eigen
rol doet waar zijn hart vol van
is er is muziek en dans en licht
dan plots ook die bliksemschicht
uit de hemel vallen bakken met
water dus besloten werd om het
hele festival naar binnen te
verplaatsen dat had ik niet
op tijd in de gaten

ik was een terrorist
ik had een bomgordel om
en wilde over veiligheid praten
maar ik had me in de plek vergist
het regende dat het goot
het plein lag daar van god
en van allah verlaten
geen mens geen hond niks.