Hoe Tilburg in elkaar zit

Zo’n stad als ons Tilburg is
soms een veelkoppig monster
zonder kwade bedoelingen
een huis dat op een auto
botst schurende geluiden en
lachende lopende mensen
de stad geeft ons ruimte

Tilburg is de naam
De naam van het zoeken naar oneindigheid
Oneindig terugkerend
Als water? Als lucht? Of als oranje?
Gekleurde strepen op de grond, ook oranje
Iedereen zichzelf, in Tilburg

De stad in de zomer
heldere hemel fontein
op de Heuvel warmer
en warmer de zon
noem je dan al gauw
een ploert van koper
strijk neer aan de Haven

Tilburg, de poort naar mijn toekomst
Zoekend naar mijn thuis
Waar talent kansen krijgt
Als individu maar niet alleen
Verkennend zoeken naar verlangens
Die reflecteren in het mooiste spiegelbeeld

De stad is open voor allen
iedereen die even vrij wil zijn
gezellig door het hart wil struinen
en samen met Tilburg zichzelf wil zijn
ga langs de gaybar, kasteel en de bieb
overal word je met warmte ontvangen
want zo zit Tilburg in elkaar

Tilburg, een stad met volle historie
En ook een prachtige toekomst
Een stad die voor sommigen alles is
Waar zelfs koningen van willen weten
De stad nodigt uit om gezien te worden
Want iedereen is welkom in Tilburg

Gedicht geschreven en voorgedragen door:

Martin Beversluis, Stadsdichter van Tilburg
Rozelijn van Gurp, Junior Stadsdichter van Tilburg 2017 – 2018
Jim van Bergen, Junior Stadsdichter van Tilburg 2016 – 2017

Video: Bart van Dijk @Bibliotheek Midden-Brabant

Muziek: Meandertaler

Underground TacticZ:    DJ

Martin Beversluis:            Dichter

      Hoe Tilburg in elkaar zit - Meandertaler featuring Jim van Bergen en Rozelijn van Gurp

 

Vreetschuur

Ik heb hierin een opfokplicht
dus van mij krijg je een vinger
die vieze vreetschuur ging in
gelukkige vlammen op ineens
was de keuken helverlicht
en heet het vuur greep om zich heen
nooit meer etenstijd laatste ronde
nu geweest er is niet meer over dan
een karkas van wat ooit was waarin
nooit meer wordt gefeest
een mens leeft maar eens
druppels op gloeiende platen
maatregelen die mensen haten
dierenleed kan niemand baten
de klimaatverandering loopt de spuigaten
uit maar wij blijven er slechts over praten
aan tafeltjes in vreetschuren waar de
gezelligheid blijft voortduren zodat
de haan zelden meer dan drie keer kraait
en gezelligheid snel in de wind verwaait
als moeder aarde naar haar einde draait.

Nieuwe lente

Dat geven en nemen
volmaakte harmonie is
een stoot van de lendenen
ik geef jij neemt het is goed zo
dat de natuur op breken
staat duiven klapwieken
en tuimelen om hun vrouw
te imponeren vandaag lijkt
de natuur te exploderen
de bomen vouwen hun
blaadjes voorzichtig open
in de zon de poes besluit
juist deze dag krols te worden
er is een balkongroententuin
die door een dichter een
paar katten en meesjes
bewoond wordt harmonie
is hoe leven nieuw leven
betekent de jonge meesjes
van toen zijn de vader en
moeder van nu onmisbaar
in die zin geven en nemen
is groeien en groeien en in
één van die dagen ben je
opgegroeid dan wordt het
weer stilaan herfst.

Requiem

      Requiem - Meandertaler

                                                                            Aan Incubate

We reden op fietsen van licht
en geluid door de stad we gaven
onze varkens een S van stro
vlekkie en spekkie aten het gulzig
we koesterden de foto’s van onze
moeders die niet weg mochten
waaien nooit weg konden waaien
een festival werd langzaamaan
gesloopt door bureaucraten er
stonden piano’s op straat die
zeiden bespeel me want ik ben
van jou er was controverse
zoals er ook altijd ontroering
was er waren polsbandjes er
was een stad voor vriendelijke
mensen van heinde en verre
waar je broedplaatsen moest
koesteren want die waren je
toekomst stad van makers in
een land van slopers die hun
mouwen stropen en opgaan
voor moord de raad vraagt
om een nekschot maar de
wethouder zegt ik wurg
de makers zien de leegte
komen en benoemen deze
stad heet vanaf nu Stilburg

 

De Grote Stroomstoring van 2017

Ik weet nog precies waar ik die avond was
ik zat thuis tv te kijken naar een smeris
die in Tilburg terroristen opjaagde in
een auto en met hoge snelheid reed hij
over industrieterrein Kraaiven toen
met een zachte plof de tv en alle
verlichting uitviel en niet alleen
binnen maar buiten ook dat was het begin
het magische gebeurde mensen kwamen
achter de computer vandaan liepen hun
huizen uit waren ineens weer rechtstreeks
in contact met elkaar ik weet nog exact
waar ik was de stad werd voor even
iets vriendelijker er was weinig en
tegelijk alle tijd

dat begin duurde slechts een minuut
of tien maar het opende onze ogen
we overwogen zo’n mooie stroomstoring
in heel het land elke dag een uur lang te
doen en niemand die van tevoren weet
welk uur we wilden een land waar we
elke dag zeker één uur samen
improviseren verbeteren en vooral
van andere mensen leren vanaf
die dag waren we voorbij anoniem
gescheld en bot geweld

een begin veranderde
de stroom van de tijd
het was een klein begin maar
nestelde zich in de harten van
iedereen die het had meegemaakt
steeds minder mensen kankeren
we zijn van internet bevrijd
steken onze energie liever in elkaar
en dat kun je ook verwachten dan
de maatschappij is teruggekraakt

iedereen zelfs degenen die het niet hadden gezien
herinnert zich de grote stroomstoring van 2017.

Week van de poëzie 2017 in Tilburg

Op donderdag 26 januari aanstaande begint de Week van de Poëzie 2017 in Tilburg met gedichtendag. Het thema van de Week van de Poëzie is dit jaar ‘Humor’, en met dat thema gaan onder leiding van Stadsdichter van Tilburg Martin Beversluis op donderdag 26 januari zoveel mogelijk Tilburgse dichters optreden in De Kennismakerij aan de Burgemeester Brokxlaan 8/79 in Tilburg. De avond begint om 20.30 uur en de toegang is gratis. En dat is slechts het begin, want volgens goed gebruik pakt Tilburg uit tijdens de Week van de Poëzie 2017, die daarom in onze stad anderhalve week gaat duren.

Want op zondag 29 januari kunt u genieten van twee poëzie-evenementen, want ’s middags organiseert voormalig stadsdichter Frank van Pamelen ‘Lichte Gedichtendag’ in de Concertzaal Tilburg, en ‘savonds organiseert de Tilburgs/Zuid-Afrikaanse dichteres Carina van der Walt ‘Geur van de hemel’. Op vrijdag 3 februari trapt ook de Tilburgse poetry slam het vierde seizoen in Bleyemakerij De Boemel af met de eerste voorronde van 2017. Op zaterdag 4 februari is er ‘Nightclubbing’, een speciaal poëzie en muziekprogramma tijdens L’Avventura in Paradox. En tot slot is er op zondagmiddag 5 februari de Blikvorm Poëzie Proeverij bij boekhandel Gianotten-Mutsaers in de Emmapassage.

Stadsdichter van Tilburg Martin Beversluis presenteert Gedichtendag

Stadsdichter van Tilburg Martin Beversluis viert zijn laatste Gedichtendag in zijn functie als Stadsdichter. En dat doet hij met zoveel mogelijk Tilburgse collega’s. Verwacht optredens van voormalig Stadsdichter Jace van de Ven, Bart Smout, Peer de Graaf, Karla Witjens, Robert Proost, Nachtdichter van Tilburg Daan Taks, Hans d’Olivat en Rossella Bargiacchi. Voormalig Campusdichter van Tilburg University Andrew Cartwright komt niet alleen zelf optreden, maar hij brengt ook de nieuwgekozen Campusdichter van Tilburg University mee voor zijn of haar eerste optreden als Campusdichter.

Frank van Pamelen presenteert Lichte Gedichtendag

Het zijn er dertien. Natuurlijk. Want Tilburg. Dertien lichtvoetige dichters. Virtuoze taaltovenaars met gevoel voor humor. Nooit eerder kwamen zoveel gelauwerde woordkunstenaars in één voorstelling bijeen. Oude meesters als Ivo de Wijs, Pieter Nieuwint en Jan Boerstoel. Jong talent als Jan Beuving en Theo Danes. Verwacht verrassingen van alleskunner Erik van Muiswinkel, visuele ollekebollekes van Peter Knipmeijer en Frank Fabian van Keeren, hilarische liedjes van Dorine Wiersma en Roel C. Verburg. Zelfs Kees Torn stapt deze middag nog één keer op het podium. Kortom: deze unieke, eenmalige Lichte GedichtenDag mag je gewoon niet missen.

De presentatie is in handen van Frank van Pamelen en Jan J. Pieterse. Dat maakt samen dertien dichters. Voor maar dertien euro. Natuurlijk. Want het is in Tilburg. Lichte Gedichtendag begint om 14.30 uur. Tickets reserveren kan hier

Carina van der Walt organiseert ‘Geur van de Hemel’

Alles draait om herinnering in deze intieme en huisdelijke poëzievoorstelling. Via geuren en smaken belichten vijf dichters de kindertijd, de verloren tijd, het uiteenvallen van het geheugen. De dichters Kreek Daey Ouwens, Emma Crebolder, Annelie David, Theo Rikken en Carina van der Walt schreven samen het stuk. Ze komen uit verschillende windstreken en taalgebieden. De voorstelling begint om 20.30 uur (deur open om 20.00 uur), en wordt gehouden in de huiskamer van Mark en Caro, Noordstraat 81b Tilburg. De toegang is 10 euro, en er is plaats voor maximaal 30 mensen. Reserveren is dus noodzakelijk. Dit kan via info@amazingprojects.nl.

Podiumvlees poetry slam

Op vrijdagavond 3 februari trapt de Tilburgse poetry slam Podiumvlees haar vierde seizoen af met een voorronde in Bleyemakerij De Boemel. Maximaal vijf dichters gaan onder begeleiding van muzikant Ape Mc Monkey in drie rondes de poëtische strijd met elkaar aan. Verwacht verbaal vuurwerk en muzikale explosiviteit, en uiteindelijk bepaalt het publiek wie zich de winnaar of winnares van de eerste voorronde in 2017 van Podiumvlees mag noemen. Podiumvlees wordt georganiseerd door Stadsdichter van Tilburg Martin Beversluis en de Nachtdichter van Tilburg Daan Taks. De poetry slam begint om 20.30 uur. Bleyemakerij De Boemel is gevestigd aan de Burgemeester Brokxlaan 8/76 in Tilburg. De toegang is gratis.

L’Avventura @ Paradox: Nightclubbing

Deze keer in L’Avventura @ Paradox vieren we het afscheid van De Week van de Poëzie. Dit doen we met muziek en poëzie van stadsdichter Martin Beversluis, voormalig stadsdichter Esther Porcelijn, Käsebrot ft. Dorona Alberti (Gare du Nord), Woordspoken Jeroen Geurts, live jazz, singer-songwriters onder muzikale leiding van Rogier Telderman.
Aan het einde van de Week van de Poëzie 2017 brengen dichters en singer-songwriters en acteurs een eerbetoon aan de grote schrijvers in de “popmuziek”. Na de toekenning van de Nobelprijs voor literatuur aan Bob Dylan mogen we voortaan van “Grote Schrijvers” spreken als we het over (sommige) songwriters hebben. In de sfeer van een chique Nachtclub wordt zowel nieuw als bestaand materiaal gebracht.
Dorona Alberti (Gare du Nord) gaat vreemd, ze gaat namelijk solo. Al is dit voor haar alles behalve een kortstondige affaire. In samenwerking met Pieter de Graaf (piano) en Jonas Pap (cello) presenteert zij Käsebrot, een muziektheaterprogramma waarin zij, samen met jou door tijd en stijl reizen.
Alberti en haar mannen spelen nummers van Entartete Musik, Schlager, Deutsche Welle tot hiphop en house met maar een enkele verbinding: het Duits. Ze strippen de liederen, badderen ze, bewerken ze en kleden ze al kietelend weer aan. Ze flirten met klassiek en punk, maar blijven altijd bij de kern: hun grote liefde voor het spelen. Käsebrot is geen broodje aap, maar een broodje kaas met vorige-eeuwse allure.

Nightclubbing is een productie van Tom Pijnenburg – Gilaworks, Stadsdichter Martin Beversluis, Paradox & Bibliotheek Midden Brabant. Bestel je hier, of aan de kassa van De NWE Vorst.

Blikvorm Poëzie Proeverij

Op zondagmiddag 5 februari treden tussen 14.00 en 15.00 uur Ilse Vandenbussche, Nachtdichter van Tilburg Daan Taks en Stadsdichter van Tilburg Martin Beversluis met muzikanten op bij de Blikvorm Poëzie Proeverij in Boekhandel Gianotten-Mutsaers in de Emmapassage in Tilburg. De muziek zal verzorgd worden door Max Swagemakers op Viool en Erik Vandenberge op gitaar en verschillende andere instrumenten. De toegang is gratis.

Speeches #5: Keuzes, kruispunten en kwantummechanica

Speeches

Allereerst de beste wensen voor het nieuwe jaar.

Dat het voor ons allen een jaar van kruispunten mag worden. Zolang we kruispunten over kunnen steken leven we immers. Want wat is het leven meer, dan één lange wandeling langs ontelbaar veel kruispunten. En een kruispunt is een uitgelezen plaats voor het maken van een keuze. Ik loop, net als u, dagelijks over honderden, misschien wel duizenden kruispunten; en ik ga eens een keer links, of ik ga rechtsaf als dat niet anders kan. En als ik niet kies, dan loop ik rechtdoor, en dan heb ik toch gekozen. Mijn route langs al die kruispunten is uniek en vormt mijn levenspad. U loopt ieder uw eigen route, langs uw persoonlijke kruispunten, en vandaag, op dit moment zijn u en ik in dit universum en in dit leven bij elkaar, terwijl ik in mijn functie van Stadsdichter van Tilburg voor u sta, en deze speech uitspreek.

Dat ik hier vandaag überhaupt sta, heeft veel te maken met de keuzes van wijlen mijn ouders. Ik werd in juni 1972 geboren, en had bij mijn geboorte een maagvernauwing en elf vingers. Als mijn ouders mij drie weken na mijn geboorte niet naar het ziekenhuis hadden gebracht om me aan die maagvernauwing te laten opereren, dan was ik hier vandaag niet geweest. Dus daar was en ben ik best blij mee, kan ik u zeggen. Dat ze in één moeite door ook mijn tweede rechterduim erafhaalden, daar was ik dan weer niet blij mee. En dat illustreert: niet alles wat je in het leven meemaakt is per se je eigen keuze.

Ik vraag me sowieso af hoeveel bewuste keuzes een kind maakt. Ik ben linkshandig. Was dat mijn eigen keuze, of ligt de oorzaak van mijn linkshandigheid aan die operatie aan mijn rechterduim. Of was het wellicht genetisch bepaald; mijn moeder was oorspronkelijk ook linkshandig, maar in haar schooltijd was rechtshandigheid de norm, en werd links schrijven nog bestraft met een klap op je hand. Ik heb altijd meer met taal gehad dan met tellen. Was dat een keuze? Of lag het aan het feit dat mijn ouderlijk huis één grote boekenkast was, omdat mijn ouders oorlogskinderen waren, die zich vanaf hun jeugd afvroegen wat hen in vredesnaam was overkomen?

Maar goed kruispunten. Keuzes. Verhalen. Ik heb doorgaans grote moeite keuzes te maken. Moeite me te beperken tot één ding, één weg. Ik kan al spijt hebben van een beslissing nog voor ik hem heb genomen. Spijt om alles waar ik niet voor kies. De keuze reduceert het aantal mogelijkheden tot één; je kunt op een kruispunt niet tegelijkertijd links- en rechtsaf gaan. Maar mijn geest heeft het liefst onbegrensde oneindigheid, en wil daarom alles kiezen. Daar ligt een vorm van weemoed. Kiezen betekent ook: afscheid nemen van wat je niet, of niet nu, hebt gekozen.

Vroeger las ik alles dat ik niet koos in boeken. Er waren er in mijn ouderlijk huis voldoende voorhanden. Ik was jaloers toen mijn oudere broer eerder kon lezen dan ik. En toen ik eenmaal kon lezen verslond ik de boeken zo’n beetje per strekkende meter. Op mijn negende jaar trok ik ‘De Donkere Kamer van Damocles’ van Hermans uit de boekenkast en las het bijna in één adem uit. Ook op de middelbare school bleven exacte vakken aan mij nog steeds niet besteed; tijdens de wiskundeles bleef ik me vertellen, en dan zat ik toch weer in de les Nederlands. Naast lezen werd schrijven al gauw noodzakelijk. Ik gebruik dat woord hier expres, want sinds ik schrijf -ik was 14 toen ik begon-, heb ik het schrijven altijd als een noodzaak gezien. Nooit als een keuze. Ik moet me vertellen, anders wordt ik gek, of ga ik dood. De keuze in het schrijven lag iets verderop, namelijk: als ik schrijf, schijf ik dan om het schrijven, of schrijf ik om gelezen te worden. Mijn keuze was dat laatste. En dus bemachtigde ik al snel een plaats in de redactie van de Schoolkrant en de jeugdredactie van het lokale Vlaardingse kerkblad.

Ik las in die tijd minimaal drie boeken per week, en omdat ik toen al niet kon kiezen kwam het regelmatig voor dat ik in twee of drie boeken tegelijkertijd begon. Simultaanlezen, want bespaarde me weer een paar keuzes: waarom of of als het ook en en kan zijn. Toen ik zestien was, kreeg ik van een vriend, die wist dat ik geen rekenwonder was, een boek over quantummechanica. Het heette ‘De Dansende Woe-Li Meesters’, en er kwam precies één rekensom in voor: E= MC kwadraat. Voor het overige werd er in voor mij begrijpelijke taal -tegenwoordig noemen we dat populair wetenschappelijk- uitgelegd wie de quantumtheorie wanneer bedacht hadden, wat quantummechanica eigenlijk is, en wat je ermee kunt. Er ging een wereld voor me open, die microscopisch klein was, maar mij troost bood.

Neem alleen al de natuurkundige wet van behoud van energie. Geen kwantummechanica, wel troost. Want het was niet mijn keuze dat mijn moeder op mijn vierentwintigste overleed. Maar het overlijden van mijn moeder was wel een kruispunt dat ik overstak, omdat teruggaan geen optie was. Maakte ik daar bewuste keuzes, of koos ik juist niet, liep ik gewoon rechtdoor omdat dat het makkelijkste was en ik wel wat anders aan mijn hoofd had? Was het misschien een beetje van beiden, en lag de waarheid weer eens ouderwets in het midden?

Mijn moeders hart stopte dus met kloppen, en ongeveer tien jaar later deed mijn vaders hart dat ook. Mijn ouders geloofden dat ze naar de hemel gingen. Ik geloof niet in hemel of hel, maar de Wet van Behoud van Energie zegt, dat de energie die verloren ging toen hun harten stopten, ergens anders in het universum weer opgewekt is. Energie kan immers niet verloren gaan. Het is alleen niet aan ons stervelingen te weten waar die energie heengaat, of te weten hoe dat gebeurt, en misschien gebruiken sommige mensen de termen ‘hemel’ en ‘hel’ wel om die abstracte natuurkundige werkelijkheid grijpbaar te maken. Dat is dan een schrale troost. Troost is altijd schraal.

We maken elke dag gemakkelijk honderden keuzes, en hoe vaker we voor hetzelfde kiezen, des te meer die keuze waarheid wordt. Op mijn twintigste noemden veel mensen me: ‘die jongen die dichter wil worden.’ Ik geloof dat ik die keuze inmiddels zo vaak gemaakt en bevestigd heb, dat ik er nu één ben. In de liefde kan het ook zo gaan: je vriend of vriendin kan één keuze later je verloofde zijn, en nog weer een keuze daarna je man of je vrouw. In dit leven en in dit universum althans.

Wat de kwantummechanica zegt over keuzes: Bij iedere observatie van een gebeurtenis in de kwantumwereld (waar meerdere uitkomsten mogelijk zijn), wordt ieder van die uitkomsten verwerkelijkt in een nieuw parallel universum voor iedere mogelijkheid. Kortom-en-in-gewone-mensentaal: de keuzes die we maken zijn tijd- en plaatsgebonden. Wij zijn nu allen hier door de keuzes die we in dit universum en in dit leven gemaakt hebben. En wat nou zo’n geruststelling is: alle andere keuzes die we ooit hadden kunnen maken, die hebben we ook gemaakt. Alleen niet in dit leven, niet in dit universum.

Stel je de mogelijkheden eens voor: er is een universum waarin ik Minister-President van Nederland ben, omdat dat de optelsom was van alle keuzes die ik in die tijd in dat universum maakte. Net zoals er ook een universum is waarin ik niet meer besta, omdat die operatie aan mijn maag niet of net te laat kwam. Soms maakt het universum de keuze namelijk voor jou. Er bestaat een universum waarin ik rondloop met twee duimen aan mijn rechterhand. Zoals er ook een universum bestaat waarin mijn ouders wel meemaakten dat ik Stadsdichter van Tilburg werd. Er bestaat zelfs een universum waarin de optelsom van al mijn keuzes in dat leven in dat universum geen poëzie oplevert (en dat te beseffen is voor mij een vreemde gewaarwording).

In zekere zin verandert iedere keuze -zelfs de keuzes die je niet zelf maakt- de wereld en het universum. Honderden keuzes per dag leveren zo al snel duizenden parallelle universums op, omdat de wereld gonst van mogelijkheden. En al die keuzes, al die universums kunnen naast elkaar bestaan. Niet alleen al mijn keuzes, al mijn universums, maar ook al die van ieder van jullie. Al onze universums bij elkaar zijn mogelijkheid bij dat ene universum dat werkelijkheid is.

Zo gezien zijn kruispunten veel meer dan plaatsen om één keuze te maken. Het zijn uitgelezen momenten elke keuze te maken, en zo nieuwe universums te scheppen. Ik wens u het komende jaar, en alle jaren daarna, veel kruispunten toe, opdat evenzoveel nieuwe universums zich voor uw ogen zullen openen.

Martins Mooiste Muziek 2016: Kate Bush – Before The Dawn

De nummer 1 van Martins Mooiste Muziek 2016 is een sprookje. Het sprookje heet ‘Before The Dawn’, en het wordt -bij hoge uitzondering live- verteld door Kate Bush. In dit sprookje is Kate beurtelings Jeanne d’Arc, drenkeling, heks en duif. ‘Before The Dawn’ duurt eerst ruim tweeënhalf uur, en daarna de rest van je leven.
De driedubbelCD is een registratie van concerten die Kate Bush in 2014 voor het eerst in vijfendertig jaar gaf. Het concert bevat nummers van ‘Hounds of Love’ en later. Van ‘Hounds of Love’ speelt Bush naast de grote hits ook kant twee ‘The Ninth Wave’ integraal. En in dat stuk rockt haar band bij tijd en wijle harder dan haar ontdekkers Pink Floyd tijdens de laatste jaren van hun zieltogende bestaan deden. In de laatste set speelt ze ‘An Endless Sky of Honey’, CD 2 van ‘Aerial’, en ook dat doet ze met meesterlijke precisie. Een feest voor het oor. Hieronder het nummer ‘And Dream of Sheep’…
 
 

Stadsdichter van Tilburg 2015-2017